Brexit, wat zijn de gevolgen?

Voor het einde van 2017 houden de Britten een referendum over het EU-lidmaatschap. Een Brexit heeft mogelijk flinke impact op de Britse en Europese economie. Drie vragen aan Raoul Leering, hoofd Internationaal Handelsonderzoek van ING, over de mogelijke gevolgen van een vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie.

Wat zijn de effecten van Brexit voor de Britse economie?

“De Europese Unie is van groot belang voor de Britse economie. Nagenoeg de helft van de Britse export gaat naar andere EU-landen, wat 9% bijdraagt aan het Britse BBP en waar 2,3 miljoen banen mee gemoeid zijn. Als het Verenigd Koningrijk uit de EU stapt, moet het met de EU binnen twee jaar een handelsakkoord uitonderhandelen om te voorkomen tegen EU-importtarieven aan te lopen. De EU-importtarieven zijn tegenwoordig laag, maar andere handelsbelemmeringen, zoals veiligheids- en gezondheidsvoorschriften, zijn wel degelijk een belangrijke hindernis. Onderzoek laat zien dat de gelijkschakeling of afbouw van deze belemmeringen tussen EU-landen onderling 40% sneller gaat dan tussen EU-landen en landen van buiten de EU. Voor het VK kan dit de komende tien jaar zo'n 1 à 3% van het BBP kosten. Dit is afhankelijk van de aansluiting van het VK op de veranderingen in EU-regelgeving en in mindere mate van de te betalen importheffingen bij export naar de EU.

Een tweede risico is dat buitenlandse bedrijven wellicht minder zullen investeren in het VK. De afgelopen tien jaar is een vijfde van de investeringen in het VK afkomstig van buitenlandse ondernemingen. Niet alleen zijn EU-bedrijven samen de op een na grootste investeerder in het VK, ook wordt het VK door ondernemingen van buiten de EU veel gebruikt als springplank naar het vasteland van de EU.

Deze potentiële negatieve economische effecten van een Brexit zullen hun schaduw vooruitwerpen in de aanloop naar het referendum, zo heeft het Schotse referendum vorig jaar geleerd. Onzekerheid over de uitslag maakt bedrijven en wellicht ook consumenten voorzichtiger bij het doen van grote uitgaven. Tot slot kan er druk komen te staan op de Britse beurs en de wisselkoers van het pond.” 

Wat zijn de effecten van Brexit voor de andere EU-landen?

“Het Verenigd Koninkrijk is, met een aandeel van 15%, na Duitsland de grootste EU-economie. Wat de handel betreft, is het VK uiteraard meer afhankelijk van de EU dan omgekeerd. Toch gaat 10% van de EU-export naar het VK en draagt de vraag vanuit het VK 1,5% bij aan de werkgelegenheid en het BBP van de EU.”

Wordt Nederland meer of minder dan gemiddeld geraakt?

“Nederland is een van de landen die de meeste zaken doen met de Britten. Na Duitsland is het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste handelspartner van Nederland. 3,7% van onze totale productie van goederen en diensten is afhankelijk van vraag vanuit het VK. Deze Britse vraag is verantwoordelijk voor 300.000 banen (3,3% van de werkgelegenheid) in Nederland. Alleen voor Ierland en Malta is het VK van nog groter belang.

De elektrische en optische apparatenindustrie, leer- en (leren) schoenenindustrie en de textielindustrie zijn het meest afhankelijk van de Britse vraag. Een zesde tot een zevende deel van hun werk is hiervan afhankelijk. Voor de sector groothandel en de sector overige zakelijke diensten en verhuur van machines en apparaten is het aandeel van het VK in de totale vraag (ruim) drie keer zo klein. Maar de grote omvang van deze sectoren zorgt ervoor dat de Britse bijdrage aan deze sectoren per saldo het meeste toevoegt aan de Nederlandse economie. Uiteraard valt de handel met het VK niet stil bij een Brexit, maar er zal wel zand in de motor komen. Het afwenden van wederzijdse importheffingen is realistisch, bijvoorbeeld door een Brits lidmaatschap van de Economic Free Trade Area (EFTA). Maar de ervaringen tussen de EU en Oeso-landen  leert dus dat andere handelsbelemmeringen minder snel worden afgebouwd dan tussen EU-lidstaten onderling. Aan de importzijde betekent het ontstaan van handelsbelemmeringen voor Britse ondernemingen daarnaast dat Nederlandse consumenten en producenten hogere prijzen voor goederen moeten betalen en/ of een minder breed palet aan goederen krijgen om uit te kiezen.”

 

Download hier het volledige rapport van het ING Economisch Bureau over de effecten van Brexit.